Logo Eliomys









Ontstaan en werking Eliomys


Weetje: Eliomys is de Latijnse naam voor Eikelmuis...

Het Eikelmuisprojekt werd opgestart in 2006 en was toen een initiatief van de Zoogdierwerkgroep van Natuurpunt (Joeri Cortens).
Inmiddels werkte de lokale Zoogdierenwerkgroep 6 jaar samen met de provincie West-Vlaanderen en de buurregio's in Noord-Frankrijk en Henegouwen in het Interreg-project BIPS (Biodiversiteit in de stadsrand/Biodiversité périurbaine, Leander Depypere), met steun van de Europese Unie.
Hiermee werd de aanleg van hoogstamboomgaarden en Eikelmuistuinen gesponsord, werkingskosten voor de inventarisatie en de uitgifte van brochures en ander educatief materiaal.
Het is de bedoeling om deze nauwgezette en vlotte samenwerking verder te laten doorgaan.

Al een zestal jaar wordt er in binnen-en buitenland intensief onderzoek uitgevoerd naar de verspreiding van de Eikelmuis.
De soort gaat er in gans Europa zienderogen op achteruit en komt zeker niet meer algemeen voor in diverse regio's waar ze vroeger wel nog talrijk voorkwam.
Veel gekende locaties die 20 jaar geleden nog bezet waren zijn inmiddels grotendeels spijtig verlaten.
Biotoopverlies en versnippering van het landschap zijn zeker belangrijke oorzaken van die duidelijke achteruitgang.
Eikelmuizen worden bovendien vaak het slachtoffer van de willekeurige bestrijding van ratten en muizen en ook onze enorme populatie huiskatten blijkt er verzot op te zijn.
De Eikelmuis is bij ons nog steeds niet bij wet beschermd, in Nederland daarentegen gelukkig wel.
Onze werkgroep Eliomys ijvert er onder andere voor om het tij te doen keren voor onze sterk bedreigde Eikelmuis !

Wat doen wij nu concreet om de verdere achteruitgang een halt proberen toe te roepen?

Er werd in zeer veel regio's heel wat ondernomen om de Eikelmuis actief te gaan beschermen.
De Zoogdierenwerkgroep van Natuurpunt werkt hiervoor samen met de Provincie West-Vlaanderen (Olivier Dochy).
In de verschillende regio's zijn reeds heel wat vrijwilligers bezig met het ophangen en regelmatig controleren alsook onderhouden van de Eikelmuiskasten.
Het ophangen van 5 Eikelmuiskasten in een zogenaamde "Cluster" in een bepaald gebied bleek de meest aangewezen methode om op grote schaal de huidige situatie van de Eikelmuis beter in kaart te zetten en beter op te volgen. Deze kasten worden tijdens de winter en de herfst gecontroleerd.
Op deze manier zijn er reeds een tiental verschillende populaties aangetroffen in de regio Zuid-West-Vlaanderen.
De Eikelmuiskasten bieden op hun beurt ook extra nest- en slaapgelegenheid aan, wat een bijkomend pluspunt is.

We gaan uiteraard ook zelf op zoek naar sporen en natuurlijke nesten in de omgeving van de opgehangen Eikelmuiskasten.

Het opsporen van nog aanwezige Eikelmuispopulaties kan ook gebeuren via het houden interviews.
Vooral senioren weten soms nog heel veel te vertellen over de fruitratjes.
Het verdwijnen en rooien van vele hoogstamboomgaarden tijdens de jaren zestig en zeventig waren heel nefast voor de Eikelmuis.

Eikelmuizen zijn alleseters en verschuilen zich graag in dichte vegetatie, maar Eikelmuizen zijn tevens ook cultuurvolgers en houden zich graag nabij menselijke bewoning op.
Je vindt ze in bijvoorbeeld gemengde houtkanten, oude boomgaarden, overgroeide ruïnes, allerhande "Koterij", rommelkotjes en oude stallingen om in te overwinteren ook in bosranden, struwelen, bramen enz... er zijn zoveel plaatsen waar ze zich ophouden...
Mogelijk zijn er nog veel ongekende vooruitgeschoven vindplaatsen in West-Vlaanderen en de buurregio's in Frankrijk en Henegouwen enz...
We weten recentelijk ook dat er in Moeskroen en Rijsel nog redelijk wat Eikelmuizen in het stadsgroen aanwezig zijn.
In Ploegsteert bevinden er zich nog Eikelmuizen op diverse locaties.
Het is een heel intensieve en tijdsrovende karwei om Eikelmuizen op te sporen, maar de beloning en de vreugde zijn nog zo groot bij het ontdekken van een nieuwe vindplaats van de Eikelmuis.
Je kan ook gerust meehelpen inventariseren !
Het ecologisch beheren van een tuin, hier en daar een rommelhoekje tolereren, zijn bovendien allemaal mogelijkheden die niet duur zijn.

Waar er zich nog gezonde populaties Eikelmuizen bevinden, worden er ook "Eikelmuistuinen" ingericht.
Door het aanplanten van hoogstamboomgaarden worden er biotoopversterkende maatregelen genomen die de Eikelmuis meer bescherming en voedsel aanbieden.
Er werden reeds een drietal Eikelmuistuinen geopend (Aalbeke, Kortrijk, Moeskroen), een vierde Eikelmuistuin wordt in Maart aangelegd en geopend in het najaar (Moen).
We geven bovendien nuttig advies door het uitgeven van brochures en het publiceren van artikels in de krant en natuurtijdschriften (bijv. Klimop).

Het is onze voornaamste betrachting en droom om alle versnipperde populaties in kaart weten te brengen.
Dit overzicht moet een duidelijker beeld geven waar de belangrijkste populaties zich nu nog bevinden.
Via biotoopversterkende maatregelen kunnen we deze van elkaar verwijderde populaties weer met elkaar in verbinding brengen !

Op zoek naar de eikelmuis
Meer info: http://www.leiedal.be/nieuws/op-zoek-naar-de-eikelmuis




Op zaterdag 14 september 2013 vond in Hoeve te Coucx, stad Kortrijk, een eerste internationaal Eikelmuissymposium plaats.

Verschillende organisaties, waaronder de partners van het project BiPS (Biodiversiteit in de stadsrand, www.bipsweb.eu), de Provincie West-Vlaanderen, de Zoogdierenwerkgroep Zuid-West-Vlaanderen, de gewestelijke Zoogdierenwerkgroep van Natuurpunt, de Stad Kortrijk en de GON (Groupe ornithologique et naturaliste du Nord et du Pas-de-Calais), sloegen de handen in elkaar om samen een symposium te organiseren rond de bedreigde Eikelmuis.


     

Zowel in de voor- als namiddag waren er heel wat interessante presentaties rond heel wat diverse thema's waaronder de actuele verspreiding en achteruitgang van de Eikelmuis, de ecologie en de bedreigingen van de Eikelmuis alsook de voorstelling van een nieuw soortbeschermingsplan uitgewerkt door onze Provincie !

Frank Huysentruyt (ZWG Natuurpunt) beet de spits af met een praktische voorstelling over de ecologie van de Eikelmuis en gaf bovendien nog eens extra uitleg bij het protocol voor het invoeren van de Eikelmuiswaarnemingen (o.a. Eikelmuisnestkastmodule) op waarnemingen.be.
Daarna volgde een voorstelling van de diverse eikelmuisprojecten met monitoringsresultaten uit West-Vlaanderen, Henegouwen en Noord-Frankrijk (gebracht door een vijftal medewerkers).

De voormiddag werd afgesloten met twee praktische workshops (parallelsessies) : 'monitoring van Eikelmuis' onder leiding van Frank Huysentruyt en 'Tips voor het inrichten van een eikelmuisvriendelijke tuin' door Dirk Criel.




In de namiddag kwamen onze Nederlandse Eikelmuisvrienden aan het woord met een presentatie overzenderonderzoek en voedselgedrag bij Eikelmuis in het Savelsbos (gebracht door Wesley Overman en Maurice La Haye).
Daarna stelden twee Nederlandse Biologiestudenten de resultaten voor van hun voedselonderzoek bij de laatste nog resterende populatie Eikelmuizen van Nederland (gebracht door Laura Kuipers en Janneke Scholten).
Het gloednieuwe actieprogramma "Soortbescherming Eikelmuis" voor de Provincie West-Vlaanderen (auteur: Olivier Dochy), met als voornaamste thema de biotoopversterkende maatregelen voor de Eikelmuis, werd als primeur voorgesteld door Peter Norro.

Met deze positieve en hoopvolle woorden werd de Eikelmuistuin officieel geopend in het bijzijn van de Schepen van Milieu Bert Herrewyn van de Stad Kortrijk en de Peter Norro van de Provincie West-Vlaanderen. Na de inspanning was er tijd voor ontspanning op een receptie met versgeperste vruchtensappen en cider aangeboden door het Provinciebestuur.

     

Tijdens de voordrachten konden de kinderen zich uitleven met o.a. het persen van fruit, eikelmuiskastjes timmeren, het Eikelmuisspel... Vooral de aanwezige J.N.M.-ers amuseerden zich in de gietende regen...

Ondanks het minder weer werd het een zeer geslaagd eerste Eikelmuissymposium waar er heel wat praktische voorstellen met betrekking tot bescherming van de soort werden gelanceerd, waaronder het aanleggen van een nieuwe Eikelmuistuin in Zuid-West-Vlaanderen (voorzien voor 2014, verdere info volgt).

Na jarenlange nauwe en grensoverschrijdende samenwerking ikv het BiPS-project is het belangrijk om dit waardevol netwerk van verschillende actoren in stand te houden en verder in te zetten op beleid en beheer om de eikelmuis een betere toekomst te geven.

Tijdens het Eikelmuissymposium werden alvast veel ideeën uitgewisseld en plannen gesmeed om een nieuwe internationale Eikelmuiswerkgroep - met de klinkende naam 'Eliomys' - op te richten.

Het Eikelmuissymposium betekende dus niet het einde van de acties voor de bescherming van de Eikelmuis. Integendeel. Nieuwe perspectieven werden geopend naar een verdere actieve en doelgerichte bescherming van onze bedreigde slaapmuis.

Bij deze ook nogmaals hartelijk dank aan Leander Depypere voor de jarenlange enthousiaste inzet bij het organiseren van ackties voor de bescherming van de Eikelmuis. Dank ook aan alle aanwezigen en in het bijzonder aan alle medewerkers aan het Eikelmuissymposium en de vrijwilligers van het Eikelmuisproject.



De Eikelmuis kent geen grenzen.
Laten we deze mooie slaapmuis proberen te beschermen voor de volgende generaties !!!


«-- Terug